Çelik Sektörü için CBAM Özel Notları: Demir-Çelik İhracatçısı Stratejisi
Çelik sektörü CBAM'in en büyük kapsam grubu. EAF (elektrikli ark ocağı, 0.4-0.7 tCO₂e/ton) ve BF/BOF (yüksek fırın, 1.8-2.3 tCO₂e/ton) ayrımı maliyet üzerinde belirleyici. Türk üreticilerin %70'i EAF kullanıyor, bu CBAM avantajıdır.
Türkiye, Avrupa'nın en büyük EAF çelik üreticilerinden. 2023 verilerine göre, üretimimizin %70'i elektrikli ark ocağıyla, yani hurda demir tabanlı. Bu, CBAM açısından çok büyük bir nimet, çünkü EAF, BF/BOF'a göre 3-4 kat daha düşük emisyon profiline sahip.
Üretim yöntemi karşılaştırması
| Üretim yöntemi | tCO₂e/ton ham çelik | CBAM maliyeti (€80/ton) |
|---|---|---|
| BF/BOF (yüksek fırın) | 1.8-2.3 | 144-184 €/ton ürün |
| EAF (elektrikli ark) | 0.4-0.7 | 32-56 €/ton ürün |
| DRI-EAF (doğal gaz) | 1.0-1.4 | 80-112 €/ton ürün |
// ÜCRETSİZ HESAPLAMA ARACI
CBAM maliyetiniz ne kadar olacak? 2 dakikada hesaplayın
Ürün tonajınız, EU ETS fiyatı ve yenilenebilir enerji oranınızı girin; 2026-2034 yıl bazlı CBAM maliyet projeksiyonunuzu + tasarruf senaryonuzu anında görün.
💰 CBAM Simülatörünü aç →EAF üretici olarak CBAM stratejisi
EAF avantajınızı kanıtlayabilmek için:
- Hurda demir oranını dokümante edin: Tedarikçi faturaları, kütle bilançosu kayıtları.
- Elektrik tüketim verisini ve şebeke karışımını ölçün: Şebeke elektriği yerine YEK-G (Yenilenebilir Enerji Kaynak Garantisi) belgeli elektrik satın alırsanız Scope 2 emisyonunuz düşer.
- Elektrod tüketim kaydı: Grafit elektrod, EAF'ın özel emisyon kaynağı; ayrı raporlama gerektirir.
- Indirect emissions for steel: Çelikte CBAM şu an sadece doğrudan emisyonu kapsıyor; ama 2026'dan sonra Scope 2 (elektrik) da dahil edilecek.
BF/BOF üretici olarak strateji
Yüksek fırın kullanıyorsanız maliyet daha yüksek, ama hala azaltabilirsiniz:
- Daha yüksek hurda oranı (hurda kullanım %20'ye çıkartılabilir)
- Kokun bir kısmı yerine pulverize kömür enjeksiyonu (PCI)
- Atık ısının elektrik üretiminde geri kazanımı
- Uzun vadede: hidrojen redüksiyon (HBI/DRI ile entegre), sektörün geleceği
Türk çelik ihracatçısı için kritik adımlar
- Üretim yöntemi belgesi: Tesisinizin BF/BOF mi EAF mi olduğunu net dokümante edin.
- Hurda izlenebilirliği: Tedarikçi sözleşmelerinde hurda kaynağı belgelenmiş olmalı.
- YEK-G satın alımı: Yenilenebilir elektrik garantisiyle elektrik tüketiminizi yeşilleştirin.
- İhracat müşterisiyle iletişim: AB'deki ithalatçınızla raporlama formatı önceden uzlaşılmalı.
Önemli not: 2025 sonrası
2025'ten itibaren varsayılan emisyon değeri kabul edilmeyecek, sadece gerçek tesisi verisi. Bu yüzden 2024 boyunca veri toplama disiplinini kurmak şart.
📚 Sözlükten anahtar terimler
Çelik sektörüne özel CBAM kurulumu
EAF, BF/BOF veya DRI tesislerine özel veri toplama şablonları ve hurda izlenebilirlik sistemi.
AB alıcınız emisyon verisi mi istedi? İzleme planı, gömülü emisyon hesabı, tedarikçi veri formu ve Excel araç seti için: CBAM Emisyon Verisi Uygunluk Seti