CBAM Kapsamındaki 7 Ürün Grubu: Detaylı Liste

"Benim ürünüm CBAM'e dahil mi?" sorusunun cevabı tek bir yerde: AB'nin yayımladığı resmi GTIP kodu listesi. Şu an 7 ana ürün grubu kapsamda, ama 2030'a kadar genişleme planlı. Aşağıda her grup için detay:

1. Demir ve Çelik (GTIP 72, 73)

CBAM'in en büyük kapsam grubu. Yüksek fırın (BF/BOF) ve elektrikli ark ocağı (EAF) üretim yöntemleri farklı emisyon profillerine sahip:

• BF/BOF birincil üretim: 1.8-2.3 tCO₂e/ton ham çelik
• EAF (hurda bazlı): 0.4-0.7 tCO₂e/ton

Kapsam: sıcak/soğuk haddelenmiş yassı ürünler, levha, profil, boru, çubuk, tel, dökme demir ürünleri.

2. Alüminyum (GTIP 76)

Birincil (boksit→alümina→alüminyum) ve ikincil (geri dönüşüm) ayrımı kritik:

• Birincil alüminyum: 12-17 tCO₂e/ton (elektrik yoğun)
• İkincil (recycled): 0.5-1.5 tCO₂e/ton

Kapsam: ham alüminyum, plaka, çubuk, profil, tel, levha, alaşım.

3. Çimento (GTIP 25)

Klinker faktörü (klinker/çimento oranı) emisyon hesabında belirleyici. Standart Portland çimentosu: 0.8-1.0 tCO₂e/ton.

Kapsam: kalsine kil, klinker, beyaz çimento, alümina çimento, hidrolik bağlayıcılar.

4. Gübre (GTIP 28, 31)

Üre, amonyum nitrat, amonyak ve karışık gübreler. N₂O emisyonu (CO₂'den 273× daha güçlü) hesaba katılır.

Üretim emisyonu: 0.5-3 tCO₂e/ton ürüne göre.

5. Hidrojen (GTIP 2804)

Üretim yöntemi belirleyici:

• Gri hidrojen (doğal gaz reformasyonu): 8-11 tCO₂e/ton
• Mavi hidrojen (CCS ile): 1-3 tCO₂e/ton
• Yeşil hidrojen (yenilenebilir elektroliz): <1 tCO₂e/ton

6. Elektrik (GTIP 2716)

Sınır ötesi elektrik ticareti — Türkiye'den AB'ye satılan elektrik için emisyon faktörü uygulanır.

7. Seçilmiş kimyasallar

2025'ten itibaren amonyak, nitrik asit, üre tabanlı ön maddeler kapsama girer. 2030'a kadar tüm EU ETS sektörlerini içerecek genişleme planlı.

2030 sonrası genişleme

AB'nin yol haritası: 2030'a kadar polimerler, organik kimyasallar, rafine petrol ürünleri, cam, kağıt-karton sektörleri CBAM'e dahil edilecek. Şu an "değiliz" diyenler 5 yıl içinde olabilir.