PCF (ISO 14067) ile CBAM Ürün Karbon Ayak İzi Hesabı
PCF (Product Carbon Footprint), ISO 14067 standardına göre tek bir ürünün karbon ayak izini ölçer. CBAM raporu temelde bir PCF raporudur, sadece AB'nin tanımladığı sistem sınırları içinde.
PCF — Türkçe'siyle "Ürün Karbon Ayak İzi" — ISO 14067:2018 standardına göre bir ürünün yaşam döngüsü boyunca neden olduğu sera gazı emisyonlarını ölçer. CBAM'in ana hesabı PCF'ye dayanır.
PCF nasıl hesaplanır?
5 ana bileşen:
- Hammadde temini (Cradle to gate, upstream): Tedarikçilerden gelen girdilerin emisyonu.
- Üretim (gate-to-gate): Tesiste yakıt, elektrik, proses emisyonları.
- Dağıtım ve depolama: Lojistik emisyonları (CBAM'de sadece tesis içi).
- Kullanım fazı: Müşterinin ürünü kullanırken yaşanan emisyon (CBAM'de dahil değil).
- Yaşam sonu (end-of-life): Bertaraf, geri dönüşüm (CBAM'de dahil değil).
CBAM raporu, PCF'in cradle-to-gate kısmıyla ilgilenir — yani hammadde + üretim, kullanım sonrası süreçleri içermez.
PCF vs Kurumsal envanter (CCF)
| Boyut | PCF | CCF (ISO 14064-1) |
|---|---|---|
| Birim | tCO₂e / ton ürün | tCO₂e / yıl (şirket) |
| Kapsam | Tek ürün | Tüm operasyon |
| Sistem sınırı | Cradle-to-grave (genelde) | Organizasyonel kontrol |
| Kullanım | CBAM, EPD, müşteri talebi | CDP, SBTi, ESG raporu |
Allokasyon yöntemleri
Tek tesiste birden fazla ürün üretiliyorsa, toplam emisyonu ürünler arasında bölmeniz gerekir. ISO 14067 birkaç yöntem önerir:
- Kütle bilançosu (mass-balance): Üretim hacmine göre dağıtım.
- Ekonomik: Ürünlerin satış değerine göre dağıtım.
- Enerji yoğunluğu: Her ürünün üretiminde kullanılan enerji oranına göre.
- Mol/bileşim: Kimyasal işlemlerde, ürünlerin moleküler oranına göre.
CBAM, kütle bilançosunu tercih eder. Diğer yöntemlerin kullanımı için gerekçe sunulmalı.
Veri kalitesi: Tier seviyeleri
AB'nin CBAM Implementing Regulation'ı, veri kalitesi için 4 tier tanımlar:
- Tier 1: AB varsayılan değerleri (2025 sonrası kabul edilmez).
- Tier 2: Ülke veya bölgesel ortalama veriler.
- Tier 3: Sektör veya tesis spesifik ölçümler.
- Tier 4: Doğrudan ölçüm + sürekli izleme (en güvenilir).
Yüksek tier = düşük belirsizlik = doğrulayıcı tarafından daha hızlı onay.
📚 Sözlükten anahtar terimler
Ürününüzün PCF'sini birlikte çıkaralım
Cradle-to-gate PCF hesabı, sektörünüze özel allokasyon önerisi ve CBAM raporu için hazır format.