CBAM Raporu Nasıl Hazırlanır? 12 Adımlı Pratik Rehber

CBAM raporu — ilk bakışta korkutucu görünür ama aslında belirli bir akışı var. Aşağıda 12 adımı sırasıyla sunuyoruz; bu yol her sektör için geçerli, sadece veri kaynakları sektöre göre değişir.

Adım 1: Kapsam belirleme

Hangi ürünleriniz CBAM kapsamına giriyor? GTIP kodlarını kontrol edin. İhracatınızın AB'ye olan kısmını ürün bazında listeleyin.

Adım 2: Sistem sınırları (cradle-to-gate)

AB'nin CBAM Implementing Regulation'ı, her ürün grubu için sistem sınırlarını tanımlar. Çelik için: hammadde + enerji girişi + üretim süreci + lojistik (tesis içi). Üretim sonrası nakliye, kullanım, bertaraf CBAM'e dahil değil.

Adım 3: Tesis ve süreç haritalama

Tesisinizde hangi süreçler hangi emisyona yol açıyor? Üretim hattı bazında haritalama yapın. Her hattın yakıt, elektrik, hammadde tüketimini ayrı kayda alın.

Adım 4: Veri toplama dönemi

1 yıllık veri toplayın (genelde 12 aylık raporlama dönemi). Yakıt faturaları, elektrik faturaları, üretim hacmi (ton/ünite), hammadde miktarları.

Adım 5: Doğrudan emisyon hesabı (Scope 1)

Fosil yakıt tüketimi × emisyon faktörü = ton CO₂e. IPCC veya AB'nin yayımladığı emisyon faktörleri kullanılır.

Adım 6: Dolaylı emisyon hesabı (Scope 2)

Satın alınan elektrik × ülke şebeke emisyon faktörü. Türkiye için 2023 grid faktörü: ~0.42 kg CO₂e/kWh.

Adım 7: Üretim ürün-spesifik allokasyon

Tesiste birden fazla ürün üretiyorsanız, toplam emisyonu ürünler arasında dağıtmanız gerekir. Kütle bilançosu (mass-balance) veya enerji yoğunluğu metodu.

Adım 8: Embedded emissions hesabı

Hammadde (örn: çelik için pellet, sinter) içinde gömülü emisyonlar — tedarikçinizden veri alın veya AB varsayılan değerlerini kullanın (2025'e kadar).

Adım 9: Toplam birim emisyon hesabı

(Doğrudan + Dolaylı + Embedded) / Toplam ürün miktarı = tCO₂e/ton ürün. Bu sizin raporlayacağınız ana sayı.

Adım 10: Bağımsız doğrulama

Akredite CBAM doğrulayıcısı, hesabınızı bağımsız olarak doğrular. ISO 14064-3 metodolojisi kullanılır.

Adım 11: Belge hazırlama

Rapor formatı CBAM Implementing Regulation'da tanımlı. Hesaplama metodolojisi, kullanılan emisyon faktörleri, doğrulama belgesi eklenir.

Adım 12: İthalatçıya teslim

Rapor, AB'deki ithalatçınıza iletilir. İthalatçı bunu CBAM Registry'sine yükler.