Türkiye ETS Yönetmeliği Yayımlandı: Tesisiniz Kapsamda mı, İlk İzleme Planı Ne Zaman?
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği 27 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Tesisinizin hangi kategoriye girdiğini, pilot dönemde ne beklendiğini ve izleme planı için hangi tarihe bakmanız gerektiğini sade bir karar akışıyla anlatıyoruz.
Yönetmeliğe göre tesisler yıllık emisyona göre A, B ve C kategorilerine ayrılıyor; sistemin kapsamında Ek-1 faaliyetlerini yürüten B ve C kategorisi tesisler yer alıyor. Pilot dönemin kapsamı ve süresini Karbon Piyasası Kurulu kararı belirleyecek. Pilot kapsamındaki tesisler ilk izleme metodolojisi planını yönetmeliğin yürürlüğünden itibaren iki ay içinde sunacak (27.10.2026 civarı). Kapsam analizini ve emisyon kaynağı listesini şimdi çıkarmak, takvim baskısını azaltır.
"Biz küçüğüz, kapsamda değiliz" cümlesi, yönetmelik yayımlandıktan sonra analizsiz kurulmaması gereken cümlelerden biri. Kapsam, kuruluş toplamında değil tesis bazında değerlendiriliyor ve ilk izleme metodolojisi planı için yönetmeliğin öngördüğü iki aylık süre 27.10.2026 civarında doluyor.
Yasal çerçeve
| Düzenleme | Neyi getirir? |
|---|---|
| 7552 sayılı İklim Kanunu (RG 09.07.2025, sayı 32951) | İklim değişikliği politikalarının hukuki çerçevesi; ulusal emisyon ticaret sisteminin dayanağı |
| Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği (RG 27.08.2026, sayı 33353) | Sistemin işleyişi: kapsam, izleme, raporlama, doğrulama, tahsisat, uyum |
| Sera gazı emisyonlarının takibi (MRV) düzenlemeleri ve ilgili tebliğ/kılavuzlar | İzleme planı, yıllık emisyon raporu ve doğrulama |
Yönetmelikte öne çıkan hükümler
| Konu | Bilinen çerçeve |
|---|---|
| Kategoriler (m.4) | Kategori A: yıllık 50.000 tCO2e ve altı; B: 50.000-500.000; C: 500.000 üstü. A tanımında kurulu kapasiteye göre ihtiyatlı hesaplanmış yıllık emisyon esastır. |
| Kapsam (m.5) | Ek-1 faaliyetlerini yürüten B ve C kategorisi tesisler |
| Pilot dönem (Geçici Madde 1) | Kapsamı, süresi ve usulü Karbon Piyasası Kurulu kararıyla belirlenir |
| İlk izleme planı (Geçici Madde 3) | Pilot kapsamındaki tesisler ilk izleme metodolojisi planını yönetmeliğin yürürlüğünden itibaren iki ay içinde sunar (27.10.2026 civarı) |
| Yıllık emisyon raporu (m.29) | Bir önceki yılın verileriyle her yıl 30 Nisan'a kadar |
| Doğrulama (m.30) | MEDAS tarafından atanmış doğrulayıcı kuruluşlar |
| Tahsisat ve fiyat | Kurul kararına bağlı; pilot için henüz tanımlı olmayabilir |
Bazı yayınlar pilotun 2026-2027 yıllarını kapsayacağını yazıyor; ancak kesin takvim, tahsisat ve fiyat adımları Kurul kararına bağlı. Kesin tarih olarak almayın, Bakanlığın duyurularını izleyin.
Tesisim kapsamda mı? Karar akışı
| Soru | Evet ise | Hayır ise |
|---|---|---|
| Faaliyetiniz kapsamdaki sektörlerden biri mi? | Sonraki soruya geçin | Pilot kapsam dışı olabilirsiniz; teyit edip kaydedin |
| Tesis bazında yıllık emisyonunuz eşiği aşıyor mu? | Kategori B/C olabilirsiniz; izleme planı hazırlığına geçin | Kategori A veya kapsam dışı olabilirsiniz; teyit edin |
| Müşterileriniz CBAM veya karbon verisi istiyor mu? | Kapsam dışı da olsanız izleme verisi ticari bir ihtiyaçtır | Gelecekteki genişleme için hazırlık yapın |
Dört sektörde başlangıç haritası
Aşağıdaki tablo kurgusal bir ilk bakıştır; kendi tesisiniz için doldurulmuş bir kayıt değildir.
| Sektör | Ana emisyon kaynağı | Kritik ölçüm | İlk risk |
|---|---|---|---|
| Çimento | Klinker üretimi (proses), yakıt | Klinker üretimi, kalsinasyon verisi | Proses emisyonunun hesabı |
| Demir-çelik | Yakıt, ark ocağı elektriği, elektrot, alaşım | Doğalgaz, elektrot, hurda girişi | Karbon dengesi tutarlılığı |
| Alüminyum | Elektrik, anot tüketimi | Elektrik, anot, PFC (varsa) | Elektrik faktörü ve anot verisi |
| Gübre | Doğalgaz, proses (amonyak) | Doğalgaz, amonyak üretimi | Yakıt ve proses ayrımı |
Altı adımda hazırlık
- Faaliyetinizi ve CN/NACE kodlarınızı yönetmelik kapsamıyla karşılaştırın; kapsam notu yazın.
- Tesis bazında son üç yılın emisyonunu tahmin edin.
- Kategori ve kapsam kararınızı yazın, resmi duyuruyla teyit edin.
- İzleme planı çalışmasını başlatın; tesis sınırı ve emisyon kaynakları tek sayfalık bir listede olsun.
- Ölçüm ve veri akışını kurun, kalibrasyonları takvime alın.
- Doğrulama hazırlığını ve 30 Nisan yıllık raporunu planlayın.
Denetçi veya alıcı neye bakar?
- Kapsam kararınız nasıl verildi, dayanağı nedir? (karar kaydı, yönetmelik referansı, emisyon tahmini)
- Tesis sınırı ve emisyon kaynakları tanımlı mı? (tesis şeması, kaynak listesi)
- İzleme planı Bakanlık formatına uygun mu?
- Ölçüm cihazları kalibre mi? (kalibrasyon kayıtları)
- Veri akışı yazılı ve kontrollü mü?
En sık yapılan hatalar
- "Biz küçüğüz, kapsamda değiliz" diye kapsam analizi yapmamak.
- Kapsamı kuruluş toplamında değerlendirip tesis bazını atlamak.
- İzleme planını son tarihe bırakmak.
- Proses emisyonunu (kimyasal) yakıt emisyonuyla karıştırmak.
- Kalibrasyon kayıtlarını toplamamak.
TR-ETS hazırlığının ilk haftasında en değerli iş, tesis sınırınız ve emisyon kaynaklarınızın tek sayfalık bir listesidir. Bu liste olmadan izleme planı, hesap ve doğrulama hep eksik kalır. AB'ye CBAM kapsamında ürün satıyorsanız TR-ETS verisi hem ulusal yükümlülüğünüzün hem alıcınıza vereceğiniz verinin ortak kaynağı olur. İki işi birlikte planlamak, aynı veriyi iki kez toplamak yerine tek kez toplamanızı sağlar.
Sık sorulan sorular
Türkiye ETS Yönetmeliği ne zaman yayımlandı?
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği 27.08.2026 tarihli Resmî Gazete'de (sayı 33353) yayımlanmıştır.
Hangi tesisler sistemin kapsamında?
Yönetmeliğe göre kapsamda Ek-1 faaliyetlerini yürüten Kategori B ve C tesisler yer alır (m.5). Kategori B: yıllık 50.000-500.000 tCO2e, C: 500.000 tCO2e üstü. Pilot dönemin kapsamı ve süresi Karbon Piyasası Kurulu kararıyla belirleneceği için sektör listesini güncel duyurulardan teyit edin.
İlk izleme planı ne zaman sunulacak?
Pilot kapsamındaki tesisler ilk izleme metodolojisi planını yönetmeliğin yürürlüğünden itibaren iki ay içinde sunar (Geçici Madde 3); bu, 27.10.2026 civarına denk gelir. Tesisinizin pilot kapsamında olup olmadığını resmi duyurulardan teyit edin.
Kapsam kararından izleme planına
Kapsam ve uygulanabilirlik karar formu, izleme planı (MRV) şablonu, emisyon kaynağı envanteri, doğrulama hazırlığı ve Excel araç seti tek pakette. Her belgede doldurulmuş örnek ve danışman görüşü var.
Türkiye ETS ve İklim Kanunu Hazırlık Seti →Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 7552 sayılı İklim Kanunu
- Resmî Gazete: Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği (27.08.2026)
- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş, akredite doğrulama veya resmi karar yerine geçmez. Sektör tablosu kurgusaldır. Pilot dönemin kapsamı, tahsisat ve fiyat adımları Karbon Piyasası Kurulu kararlarına bağlıdır. Tarihleri, eşikleri ve hükümleri güncel resmi kaynaktan teyit edin. İlgili: Çevre ve Sürdürülebilirlikte Yeni Düzenlemeler 2026 · CBAM 2026 Tam Rehberi