Türkiye ETS ve İklim Kanunu Hazırlık Seti: Kapsam Kararı, İzleme Planı, Hesap Defteri ve ISO 14064-1 Envanteri

Türkiye ETS ve İklim Kanunu Hazırlık Seti, CBAM sektörlerinde (çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik vb.) faaliyet gösteren ve Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi pilot kapsamına girebilecek tesisler ile bankalarından veya alıcılarından ilk emisyon envanteri isteyen firmalar için hazırlandı.

TR-ETS, 7552 sayılı İklim Kanunu çerçevesinde kuruluyor; Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği 27.08.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmeliğe göre sistemin kapsamında Ek-1 faaliyetlerini yürüten Kategori B (50.000-500.000 tCO2e) ve C (500.000 üstü) tesisler yer alıyor; pilot kapsamındakiler ilk izleme planını yürürlükten itibaren iki ay içinde sunuyor. Pilotun kapsamı, süresi ve tahsisat ile fiyat adımları Karbon Piyasası Kurulu kararına bağlı; metni ve duyuruları teyit edin. İzleme planı şablonu resmî formatın yerine geçmez.

Set boş bir şablon yığını değildir: her belge adım adım doldurmayı anlatır; dört sektörden doldurulmuş örnekler, "Denetçi neye bakar?" bölümü, en sık hatalar ve "Danışman Görüşü" içerir. Excel araç setinde örnek satırlar ve formüller hazırdır.

Hangi Seçeneği Almalıyım?

• Paket 1: Doküman Seti. Kendi ekibinizle uygulayacaksanız. 8 Word belgesi, formüllü Excel araç seti ve lisans.
• Paket 2: Doküman Seti + 1 Saat Danışmanlık. Paket 1'in tamamı ve 60 dakikalık bire bir görüşme. Liste değeri 3.600 TL olan danışmanlık, pakette indirimli yer alır.
• Paket 3: Doküman Seti + Eğitim Slaytı + Mini Test + Belge. Paket 1'in tamamı, 15 slaytlık eğitim ve 10 soruluk mini test. Testi tamamlayana Katılım Belgesi, 10 sorudan en az 7'sini doğru yapana Başarı Belgesi verilir.

Pakette Neler Var?

• 00 Kullanım rehberi: beş adımda kullanım, doküman listesi, setin sınırları ve ilk iki haftalık yol haritası.
• 01 TR-ETS ve İklim Kanunu Rehberi: Çerçeve, pilot, karar akışı.
• 02 Tesis Kapsam ve Uygulanabilirlik Karar Formu: Kapsam ve kategori kararı.
• 03 İzleme Planı Şablonu (MRV): Kaynaklar, yöntem, ölçüm.
• 04 Veri Akışı ve Kontrol Faaliyetleri Prosedürü: Veri zinciri ve kontroller.
• 05 ISO 14064-1 Envanter Prosedürü ve Rapor Şablonu: Kuruluş envanteri.
• 06 Emisyon Faktörleri ve Hesap Defteri: Hesap ve faktör kaydı.
• 07 Doğrulama Hazırlığı, Yıllık Rapor ve Eylem Takvimi: Hazırlık ve takvim.
• 08 TR-ETS Araç Seti (Excel): Skor, kapsam, hesap, özet, takip.

Her Belgede Aynı İskelet

• Adım adım doldurma ve dört sektörden doldurulmuş örnek
• Denetçi neye bakar? Denetçinin veya alıcının sahada sorduğu sorular ve görmek isteyeceği kanıtlar
• En sık karşılaşılan hatalar ve nasıl önleneceği
• Danışman Görüşü: uygulama önerisi; bağlayıcı şart değildir, kuruluşunuza göre uyarlanır
• Önerilen kanıtlar ve kaynaklar

Doldurulmuş Örnek Niteliğinde İçerik

• Kaynak akışı: demir-çelikte ark ocağı için elektrot, doğalgaz, hurda ve alaşım ayrı satır olarak yazılır; karbon dengesi kontrol edilir (kurgusal örnek)
• Kapsam kararı: yıllık 40.000 tCO2e olan tesis 'eşiğe yakın' diye izleme satırında tutulur; büyüme veya yöntem değişikliğiyle eşiği aşabilir (kurgusal örnek)

Bu Set Kimler İçin?

• CBAM sektörlerinde faaliyet gösteren ve TR-ETS pilot kapsamına girebilecek tesisler.
• İklim Kanunu kapsamında yükümlülüklerini anlamak isteyen çevre ve kalite sorumluları.
• Bankalarından veya alıcılarından ilk emisyon envanteri isteyen firmalar.
• Müşterilerine ETS/MRV konusunda destek veren danışmanlar.

Eğitim Slaytı ve Belge (Paket 3)

15 slaytlık eğitimle ekibinize konuyu anlatın; 10 soruluk mini testi tamamlayana Katılım Belgesi, 10 sorudan en az 7'sini doğru yapana Başarı Belgesi verilir. Belge numarası sertifika doğrulama sayfasından sorgulanabilir. Belge, eğitimin tamamlandığını gösterir; yeterlik veya mesleki sertifika değildir.

1 Saat Danışmanlık (Paket 2)

Satın alma sonrası talep ve ön hazırlık formu paketle birlikte gelir; formu e-posta ile gönderdikten sonra görüşme zamanı e-postayla planlanır. Görüşme, randevudan en az 24 saat önce haber verilirse ücretsiz ertelenir; haber verilmeden katılım olmazsa görüşme hakkı kullanılmış sayılır. Görüşme konusu: kapsam ve kategori kararı, izleme planı ve ölçüm düzeni, veri akışı, ISO 14064-1 envanter sınırı ve ilk hesap. Görüşme danışmanlıktır: uygulama önerisi verilir, belge hazırlanmaz, hukuki görüş verilmez; yasal yükümlülük takibi veya uygunluk değerlendirmesi içermez. Ek çalışma gerekirse ayrıca planlanır.

Sık Sorulan Sorular

TR-ETS zorunlu mu, kapsamda mıyım? Kapsam yönetmelik ve Bakanlık duyurularıyla netleşir. Set karar vermeniz için bir çerçeve sunar; karar yetkili kaynaklardan teyit edilmelidir.

İzleme planı resmî formda mı? Hayır. Şablon çalışma iskeletidir; resmî formatı Bakanlıktan teyit edip aktarın.

Örnek faktörler ve rakamlar gerçek mi? Hayır. Kurgusaldır; resmî faktör ve değerleri kullanın.