AB Müşteriniz PPWR Belgesi İstedi: Uygunluk Beyanı ve Teknik Dosya Nasıl Hazırlanır?
AB'deki bir müşteriniz ambalajınız için "PPWR uygunluk beyanınızı ve teknik dosyanızı gönderin" dediyse yalnız değilsiniz. AB Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü (Regulation (EU) 2025/40), 12 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanıyor ve alıcılar tedarikçilerinden belge istemeye başladı. Bu yazıda talebin ne anlama geldiğini, kimin ne yapması gerektiğini ve belgeleri hangi sırayla hazırlayabileceğinizi anlatıyoruz.
Müşteri tam olarak ne istiyor?
Genellikle iki belge istenir: ambalajın Tüzük'ün ilgili gerekliliklerine uygunluğunu gösteren AB uygunluk beyanı ve bu beyanı destekleyen teknik dosya. Kaynaklara göre PPWR, ambalajların büyük çoğunluğu için iç üretim kontrolü yolunu (Ek VII, Modül A) kullanıyor. Yani üretici değerlendirmeyi kendisi yapıyor, kanıtı teknik dosyada topluyor ve beyanı düzenliyor (uygunluk değerlendirmesi Madde 38, AB uygunluk beyanı Madde 39, beyan modeli Ek VIII).
Kim sorumlu?
| Rol | Temel sorumluluk |
|---|---|
| Üretici | Uygunluk değerlendirmesini yapar, teknik dosyayı hazırlar, AB uygunluk beyanını düzenler ve imzalar. |
| İthalatçı | AB dışından gelen ambalajın uygunluk belgelerinin bulunduğunu doğrular, iletişim bilgilerini ekler, belgeleri denetime hazır tutar. |
| Dağıtıcı | Ambalajı özenle işler, uygunluğu bozmaz, gözetim otoriteleriyle iş birliği yapar. |
Türkiye'de üretim yapıp AB'ye doğrudan satıyorsanız üretici yükümlülükleri sizdedir. AB'li bir ithalatçı üzerinden satıyorsanız ithalatçı sizden belge isteyecektir. İki durumda da belgeleri sizin hazırlamanız gerekir.
Belgeleri hazırlamak için altı adım
- Rolünüzü yazılı belirleyin. Üretici mi, ithalatçı mı, yalnızca ambalaj kullanıcısı mısınız? Müşterinizin sözleşmesine ve ambalajın hangi adla pazara sunulduğuna bakın.
- Ambalaj envanteri çıkarın. Her ambalaj için kod, malzeme, ağırlık ve gıda ile temas bilgisi. Envanteri olmayan firma beyanı düzenleyemez.
- Boşluk analizi yapın. Hangi ambalajda hangi kanıt eksik? En kritik eksikleri öncelikli eylem olarak yazın.
- Tedarikçilerden kanıt isteyin. Ağır metal, gıda temaslı ambalajda PFAS ve plastikte geri dönüştürülmüş içerik kanıtı çoğunlukla tedarikçinizden gelir. Yazılı ve tarihli beyan isteyin.
- Teknik dosyayı derleyin. Ambalaj tanımı, malzeme listesi, madde uygunluğu, geri dönüştürülebilirlik, geri dönüştürülmüş içerik, minimizasyon, etiketleme ve süreç kontrol kayıtlarını toplayın.
- Beyanı düzenleyin ve müşteriye yanıt verin. Beyana imza atmadan önce her kanıtın gerçekten mevcut olduğundan emin olun. Kanıtı olmayan bir gereklilik için "uygun" yazmayın.
Ana tarihler
| Tarih | Ne olur? |
|---|---|
| 12.08.2026 | Tüzük uygulanıyor. Gıda ile temas eden ambalajda PFAS kısıtı başladı. AB uygunluk beyanı ve teknik dosya yükümlülüğü devrede. |
| Ağustos 2028 ve sonrası | Uyumlaştırılmış etiketleme kuralları. Kesin tarih uygulama tüzüğüne bağlı. |
| 01.01.2030 | Plastik ambalajda geri dönüştürülmüş içerik hedefleri, geri dönüşüme uygun tasarım şartları, minimizasyon ve boş hacim sınırları. |
Sık yapılan hatalar
- Tedarikçiden kanıt istemeden beyan hazırlamaya başlamak.
- Teknik dosyayı bir kez hazırlayıp malzeme veya tedarikçi değiştiğinde güncellememek.
- Geri dönüştürülmüş içerik oranını hesaplamadan hedefe uzaklığı bilmemek.
- Müşteriye tarih sözü verirken laboratuvar ve tedarikçi sürelerini hesaba katmamak.
- Rol belirsizken belgeyi kimin hazırlayacağını netleştirmemek.
Sık sorulan sorular
PPWR uygunluk beyanını kim düzenler?
Beyanı üretici düzenler ve imzalar; sorumluluk tek başına üreticidedir. AB dışından ambalaj getiren ithalatçı ise üreticinin uygunluk belgelerinin bulunduğunu doğrulamak ve belgeleri denetime hazır tutmakla yükümlüdür. Kesin rol, ambalajın kimin adı altında pazara sunulduğuna ve sözleşme yapısına bağlıdır; şüpheli durumlarda hukuki görüş alın.
Teknik dosyada neler bulunur?
Ambalaj tanımı, malzeme ve bileşen listesi, madde uygunluğuna ilişkin kanıtlar, geri dönüştürülebilirlik ve geri dönüştürülmüş içerik değerlendirmesi, minimizasyon gerekçesi, etiketleme ve süreç kontrol kayıtları teknik dosyanın tipik içeriğidir. Resmi metindeki ek ve maddelerle karşılaştırarak kendi dosya yapınızı doğrulayın.
Laboratuvar testi zorunlu mu?
Kısıtlı madde ve PFAS sonuçları için akredite laboratuvar raporları en güvenilir kanıttır. Uygun kanıtın ne olacağı ambalajın türüne ve riskine göre değişir. Geri dönüştürülmüş içerik ise laboratuvar testinden çok tedarikçi kanıtına ve kütle kayıtlarına dayanır.
Geri dönüştürülmüş içerik hedefleri ne zaman başlıyor?
Plastik ambalaj için tüketici sonrası geri dönüştürülmüş içerik hedefleri 1 Ocak 2030 itibarıyla uygulanacak. Bildirilen oranlar, PET'ten yapılmış teması hassas ambalajda %30, PET dışı plastikten yapılmış teması hassas ambalajda %10, tek kullanımlık plastik içecek şişelerinde %30 ve diğer plastik ambalajlarda %35'tir. Ayrıntıların ikincil mevzuatla netleşeceğini unutmayın.
Türkiye'deki üretici için PPWR geçerli mi?
Ambalajı veya ambalajlı ürünü AB pazarına sunuyorsanız, AB dışında olsanız bile rolünüze düşen yükümlülüklerle karşılaşırsınız. Doğrudan satışta üretici yükümlülükleri size aittir; ithalatçı üzerinden satışta ise ithalatçı sizden belge isteyecektir.
Kaynaklar
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş, laboratuvar testi veya onaylı kuruluş değerlendirmesi yerine geçmez. Madde numaralarını, eşik değerlerini ve tarihleri güncel resmi metinden teyit edin. İlgili: Ücretsiz PPWR Uyum Hazırlık Skoru · PPWR: Kimi Nasıl Etkiliyor? · PPWR Ambalaj Uygunluk Seti