12 ADIM

TSRS Raporu 12 Adımda: Veriden Yayına

TL;DR

TSRS raporu 12 adımda hazırlanır: yönetişim, paydaş, maddiyet, veri, envanter, senaryo, risk, hedef, yazım, doğrulama, onay, yayın. İlk yıl 8-12 ay, sonraki yıllar 4-6 ay.

📖 Bu yazı TSRS ve CSRD Tam Rehberi zincirinin parçası. Tüm konulara üst düzey bakış için pillar makaleyi okuyun.

Adım 1: Yönetişim Yapısı Kurulumu

İlk eylem: Sürdürülebilirlik Komitesi kurulması.

  • Yönetim kuruluna bağlı bağımsız komite
  • Üyeleri: CEO/CFO + Sürdürülebilirlik Direktörü + 2 bağımsız uzman
  • Yılda min 4 toplantı, kararlar tutanağa alınır
  • Sürdürülebilirlik politikası yayınlanır

Adım 2: Paydaş Analizi

Iç ve dış paydaşlar tanımlanır:

  • İç: Çalışanlar, yöneticiler, hissedarlar
  • Değer zinciri: Tedarikçiler, müşteriler, dağıtıcılar
  • Toplum: Yerel topluluklar, STK'lar, akademi
  • Düzenleyici: KGK, SPK, Çevre Bakanlığı
  • Finansal: Yatırımcılar, kreditörler, kredi derecelendirme kuruluşları

Adım 3: Çift Maddiyet Değerlendirmesi

Sektörünüze ait 30-50 potansiyel konu listelenir, çift maddiyet yöntemiyle material olanlar seçilir. Detay: Çift Maddiyet Rehberi.

Adım 4: Veri Toplama Altyapısı

Material konular için veri kaynakları belirlenir:

  • ERP entegrasyonu (finansal, üretim)
  • İK sistemi (personel verileri)
  • Enerji ve emisyon yönetim yazılımı
  • Tedarikçi portalı (ESG anketi)
  • Manuel toplama (saha raporları)

Adım 5: Sera Gazı Envanteri (ISO 14064-1)

TSRS 2'nin temeli sera gazı emisyonudur. ISO 14064-1 metodolojisi kullanılır:

  • Scope 1: Doğrudan emisyonlar (yakıt, kaçak, üretim süreci)
  • Scope 2: Satın alınan enerji (elektrik, ısı, soğutma)
  • Scope 3: Diğer dolaylı emisyonlar (tedarik, lojistik, atık, kullanım, çalışan ulaşımı, yatırımlar)

Bağımsız doğrulama önerilir. Focus Academy ücretsiz karbon hesaplayıcısı ile başlangıç yapabilirsiniz.

Adım 6: İklim Senaryo Analizi

TSRS 2 zorunlu kılıyor. İki tip senaryo:

  • Fiziksel risk senaryoları: 1.5°C, 2°C, 3°C+ ısınma altında şirket varlıklarının etkilenmesi
  • Geçiş risk senaryoları: Net Zero politikaları, karbon vergisi, teknoloji geçişi

Genelde TCFD (Task Force on Climate-related Financial Disclosures) çerçevesi kullanılır.

Adım 7: Risk-Fırsat Değerlendirmesi

Material konuların risk ve fırsat olarak ele alınması:

  • Risk türleri: fiziksel, geçiş, regülasyon, itibar, tedarik zinciri
  • Etki süresi: kısa (0-3 yıl), orta (3-10 yıl), uzun (10+ yıl)
  • Olasılık ve büyüklük tahmini
  • Mevcut yönetim aksiyonları

Adım 8: Hedef Belirleme

Material konular için sayısal hedefler:

  • Karbon: SBTi ile bilim temelli azaltım hedefi
  • Yenilenebilir enerji: 2030'da %X (RE100 standart)
  • İSG: kaza oranı, ölümlü kaza sıfırlanma
  • Çeşitlilik: üst yönetimde kadın oranı, çeşitlilik göstergeleri
  • Su, atık, biyoçeşitlilik

Adım 9: Raporun Yazılması

TSRS formatına uygun yazımı:

  • Yönetişim bölümü (komite, sorumluluk)
  • Strateji bölümü (iş modeli, değer zinciri)
  • Risk yönetimi bölümü
  • Metrikler ve hedefler bölümü
  • Material konuların detaylı raporlaması
  • Veri tabloları ve grafikler

Adım 10: Bağımsız Doğrulama (Assurance)

Yetkili doğrulama kuruluşu raporun bilgi içeriğini denetler:

  • Sınırlı güvence: ISAE 3000 — ilk yıllarda
  • Makul güvence: ISAE 3410 (sera gazı için) — finansal denetim seviyesinde
  • Doğrulama kuruluşu bağımsız olmalı (danışman olmamalı)

Adım 11: Yönetim Kurulu Onayı

Rapor yayımdan önce yönetim kurulu onayından geçer:

  • Sürdürülebilirlik komitesi öneri sunumu
  • Yönetim kurulu görüşmesi
  • Tutanak ve karar
  • İmza yetkisi (CEO ve YK Başkanı)

Adım 12: Yayın

Rapor genelde yıllık faaliyet raporuyla birlikte yayımlanır:

  • Mali yılın bitiminden 4 ay içinde
  • KAP'a (Kamuyu Aydınlatma Platformu) bildirim
  • Şirket web sitesinde yayını
  • İngilizce versiyon (uluslararası yatırımcılar için)
  • Görsel infografik özet (sosyal medya, PR)

📚 Sözlükten anahtar terimler

  • TSRS — Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları
  • ISO 14064-1 — Kurumsal Sera Gazı Envanteri
  • Scope 1 — Doğrudan Emisyonlar
  • Scope 2 — Dolaylı Enerji Emisyonları
  • Scope 3 — Diğer Dolaylı Emisyonlar
  • SBTi — Science Based Targets initiative

12 adımlı TSRS yolculuğunuzda yanınızdayız

Focus Academy ile her adımda eşlik — yönetişimden yayına. KGK formatına özel rapor şablonları + doğrulayıcı eşleştirmesi.