TSRS ve CSRD Tam Rehberi: Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlaması 2026
TSRS (Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları), KGK'nın Aralık 2023'te yayımladığı, IFRS S1-S2 muadili Türk standartlarıdır. 2025 mali yılından itibaren BIST 100 şirketleri zorunlu raporlama. 2026 BIST tüm pazarlar, 2027 büyük ölçekli kuruluşlar. CSRD/ESRS ile uyumlu — AB raporlama gereksinimlerinizi de karşılar.
Türkiye'nin sürdürülebilirlik raporlama mevzuatı son 2 yılda hızla değişti. AB'nin CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) ve ESRS (European Sustainability Reporting Standards) Set 1 yayımıyla başlayan dönüşüm, Türkiye'de KGK (Kamu Gözetimi Kurumu)'nun Aralık 2023'te TSRS 1 ve TSRS 2 standartlarını yayımlamasıyla yerleşti.
Bu rehber, TSRS ve CSRD'nin ne olduğunu, kimlere zorunlu olduğunu, raporlama sürecinin 12 adımını ve sık karşılaşılan tuzakları tek yerde topluyor.
TSRS nedir?
TSRS (Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları), KGK tarafından yayımlanan ve Türk şirketlerinin sürdürülebilirlik bilgilerini sunmasını standartlaştıran yerel standart setidir. İki temel bileşeni var:
- TSRS 1: Genel sürdürülebilirlik finansal açıklama gereksinimleri (IFRS S1 muadili)
- TSRS 2: İklim bilgileri (IFRS S2 muadili)
CSRD ve ESRS nedir?
CSRD AB'nin sürdürülebilirlik raporlama direktifidir. Şirketlerin raporlama yükümlülüklerini tanımlar. ESRS ise CSRD kapsamında neyin nasıl raporlanacağını detaylandıran teknik standartlar setidir. Set 1 (Eylül 2024'te yayımlanan) 12 standart içerir: ESRS 1, ESRS 2, ESRS E1-E5 (Çevre), ESRS S1-S4 (Sosyal), ESRS G1 (Yönetişim).
TSRS Uygulama Takvimi
| Mali Yıl | Zorunlu Kuruluşlar |
|---|---|
| 2025 | BIST 100 şirketleri |
| 2026 | Tüm BIST'e listelenen şirketler |
| 2027 | Büyük ölçekli kuruluşlar (KOBİ tanımı dışında kalan) |
| 2028+ | Diğer eşik üstü kuruluşlar (kademeli) |
Detaylı uygulama takvimi: TSRS Zorunluluk Takvimi.
TSRS 1 ile TSRS 2 farkı
TSRS 1: Genel açıklama gereksinimleri. Yönetişim, strateji, risk yönetimi, ölçütler ve hedeflere ilişkin sürdürülebilirlik bilgilerinin nasıl raporlanacağını tanımlar.
TSRS 2: İklim bilgileri özelinde. Şirketin iklim riskleri ve fırsatlarını nasıl yöneteceğini, hangi metrikleri kullanacağını standardize eder. Scope 1-2-3 emisyon ölçümü, iklim hedeflerinin raporlanması TSRS 2 kapsamında.
Detay: TSRS 1 ve TSRS 2 Karşılaştırması.
CSRD/ESRS ile TSRS arasındaki ilişki
TSRS, CSRD/ESRS ile %85 uyumlu kurgulanmıştır. Yani:
- TSRS'e göre rapor hazırlayan AB iştirakı olan Türk şirketler, CSRD raporlamasına büyük ölçüde hazırdır
- Ek olarak ESRS özgü maddelerini (örn: ESRS S1 işgücü detayları) dolduracaklardır
- Çift maddiyet değerlendirmesi her iki framework'te de aynıdır
Detaylı karşılaştırma: CSRD vs TSRS.
Çift Maddiyet (Double Materiality)
Yeni raporlama framework'ün en kritik kavramı. İki boyutta değerlendirme:
- Etki maddiyeti (Outside-in): Şirketin çevreye/topluma etkisi (klasik sürdürülebilirlik)
- Finansal maddiyet (Inside-out): Sürdürülebilirlik konularının şirketin finansal performansına etkisi (iklim riski, regülasyon riski, vb.)
Bir konu sadece iki yöne birden maddi ise raporlanır. Detay: Çift Maddiyet Rehberi.
TSRS Raporu Hazırlık — 12 adım
- Yönetişim yapısı kurulumu (Sürdürülebilirlik Komitesi)
- Paydaş analizi
- Çift maddiyet değerlendirmesi
- Veri toplama altyapısı (KPI, hedefler)
- Sera gazı envanteri (ISO 14064-1 referansı)
- İklim senaryo analizi (TSRS 2 zorunlu)
- Risk-fırsat değerlendirmesi
- Hedeflerin belirlenmesi
- Raporun yazılması (KGK formatı)
- Bağımsız doğrulama (sınırlı veya makul güvence)
- Yönetim kurulu onayı
- Yayın (yıllık faaliyet raporuyla birlikte)
Adım adım anlatım: TSRS 12 Adım.
BIST Sürdürülebilirlik Endeksi ile ilişki
BIST'in Sürdürülebilirlik Endeksi kriterleri TSRS uyumundan büyük puan alır. Endeksin 2026 kriterleri TSRS uyumunu somut puanlamada gerekli kılmıştır. Detay: BIST Endeksi Kriterleri.
Hangi rakamlar raporlanmalı? (asgari)
- Scope 1 + Scope 2 sera gazı emisyonu (ton CO₂e)
- Scope 3 (önemli kategoriler — değer zinciri)
- Enerji tüketimi (yenilenebilir ve fosil ayırımı)
- Su kullanımı ve atık yönetimi
- Çalışan sayısı, cinsiyet dağılımı, fluktuasyon
- İSG göstergeleri (kaza oranları, eğitim saatleri)
- Etik ve uyum (rüşvet vakası, ceza)
- Tedarikçi sürdürülebilirlik denetimleri
Doğrulama (Assurance)
TSRS ve CSRD raporları bağımsız doğrulama gerektirir:
- Sınırlı güvence (Limited Assurance): İlk yıllarda zorunlu — daha düşük detay denetimi
- Makul güvence (Reasonable Assurance): 2028+ planlı — finansal denetim seviyesinde
Doğrulama yapan kuruluşun ISAE 3000 veya 3410 standartlarına göre yetkili olması gerekir.
📚 Sözlükten anahtar terimler
- TSRS — Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları
- CSRD — Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi
- ESRS — Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları
- ISO 14064-1 — Kurumsal Sera Gazı Envanteri
- Scope 1 — Doğrudan Emisyonlar
- Scope 2 — Dolaylı Enerji Emisyonları
- KGK — Kamu Gözetimi Kurumu
TSRS hazırlığınızda yanınızdayız
ESG Hazırlık Skoru ile mevcut durumunuzu ölçün, 12 adımlı TSRS yol haritasını Focus Academy ile birlikte yürüyelim.
Bu yazı Focus Academy'nin TSRS ve CSRD Mega Rehberi zincirinin pillar makalesidir. 6 destekleyici makale ile birlikte tam görüntüyü sunar.